Kende ta definí e tema nan di debate sosial?
23 feb 2012
A pesar ku tin ken ta kere ku e yegada di Internet ta trese tempu pa cambio nan i bai dilanti, e resiente post tokante un guera di medio nan ta parse konfirmá ku e diferensia oriental tin su vershon karibense. E promé artíkulo nan na Papiamentu papiando di blòg a koinsidí ku e gran hype di e servisio nan sentralisá i e konsekuente regreshon den e forma nan di relashon i e topologia nan di ret ku ta sosten’é.
El año 2007 fue seguramente el gozne de todo este proceso. Es el año del gran hype dospuntocerista, se multiplican los congresos y conferencias en todo el mundo, los medios hablan continuamente de la Wikipedia y aunque hablan de blogs todavía, empiezan a recoger noticias sobre los primeros pasos de twitter y del crecimiento de facebook.
Awendia e blogsfera na Papiamentu ta chikitu i poko aktivo. Un biaha mas e popularisashon di e sosialisashon dor di Internet artikulá riba buki nan di kara, e mal yama ret nan sosial, i no riba blòg nan ta trese komo resultado e no eksistensia di un espasio deliberativo autónomo surgí di e sosiedat sivil. E poder di e ret nan no a bira presente. Al kontrario tin un total dependensia di e prensa no so pa e echo ku nan, algun institushon polítiko grandi manera e partidonan polítiko i sindikatonan ta e úniko ku por partisipá den formashon di e kontenido di e agènda públiko
Both [prensa na Hulandes i na Papiamentu] need plenty improving but both be fearful to lose that addictive information power clutch on people.
Ma tambe, i kisas na mayor medida, pasobra e úniko eksigensia ta pa mas prensa
start a Papiamentu joint venture newspaper according to their ‘standards’.
Another option would be to initiate a journalism fund for aspiring Papiamentu journalists. To study journalism students have to leave the island and this embarrassing educational situation is caused by Dutch and Papiamentu media and corporate sector as they both profit from lack of journalism professionals.
Un eksigensia asina ki no lo trese niun kambio i e separashon entre e siudadano nan i e poder lo sigui siendo hopi grandi pasobra e agènda públiko lo sigui monopolisá pa un grupo chikitu ku su propio intereses nan. Un kambio so lo bini for di un kambio den e struktura di informashon.
«bou tur struktura di informashon ta skondí un struktura di poder»
bieu slogan ciberpunk
Kermen e desaroyo di un espasio deliberativo autónomo surgí di e sosiedat sivil, esta mas i mas persona i organisashon nan ku poder den su konhunto pa trese dilanti kambio nan den e agènda públiko i hasi tema di debate sosial kuestion nan ku e prensa i medio nan di komunikashon tradishonal no ta trata o ta filtrá.
Tur trabou pa e desaroyo di un espasio asina mester inkorporá hopi kos for di e ciberpunk di e aña nan 90 i kuminsamentu di e dékada pasá: alfabetisashon sosiodigital, blòg, deliberashon, generashon di espasio nan i agènda nan propio….
Bunita analise, facebook a invadi mente dje YDK berdat pero e no a trese akshon pa mehora sosiedat riba nivelnan ku FB-istanan tin tantu prekupashon pe. Awo e kos ta bin: Ken of kiko ta bai lanta e mente defuntu foi morto den nan mundu di FB? Of ta firmamentu na supermerkadonan so tin pa baha gobiernu?
E gruponan supuestamente kritiko no ke kambia media. Tur tin konekshon in/direkt ku aktor of podernan di prensa.
Kemendi tin yen modelo di kambio por kwe djabou of mei mei of te ariba. Por traha un potpori di agentenan di kambio pero e boluntat mester tei. E konsenshi pa sakrifika mester tei. Hopi modelo di kambio por funkshona pero un resultado satisfaktorio ta depende di e sorto di hende enbolbi.
Kemen mi ta apresia lokwal ba skibi lo ta bon si pa ofrese un alternativa ku segun bo por laga bos di buriku si yega shelu…