1 00:00:02,314 --> 00:00:06,434 A propiedade intelectual hai que protexela… 2 00:00:06,969 --> 00:00:09,569 … por que se non quedarémonos sen ela… 3 00:00:09,595 --> 00:00:11,875 … quedarémonos sen a forza intelectual… 4 00:00:12,038 --> 00:00:14,958 … sen creación intelectual… 5 00:00:16,429 --> 00:00:19,909 ¿Podemos pensar a propiedade intelectual? 6 00:00:22,680 --> 00:00:32,080 Juan Urrutia Catedrático retirado de Economía da Universidade Carlos III Autor de "El capitalismo que viene" 7 00:00:33,034 --> 00:00:34,434 Que é a propiedade intelectual desde... 8 00:00:34,514 --> 00:00:35,994 … o punto de vista dun economista?… 9 00:00:36,930 --> 00:00:39,850 Nun principio é unha especie de Constructo xurídico 10 00:00:40,838 --> 00:00:44,878 … que serve para facer compatibles… 11 00:00:45,129 --> 00:00:46,689 … os incentivos da creación… 12 00:00:47,115 --> 00:00:51,475 … xunto coa difusión do coñecemento… 13 00:00:51,788 --> 00:00:56,148 … mediante un monopolio temporal que se outorga ao creador… 14 00:00:57,469 --> 00:01:01,509 É a propiedade intelectual O único “monopolio de coñecemento”? 15 00:01:01,724 --> 00:01:05,764 Hai tantos monopolios de coñecemento como patentes 16 00:01:05,968 --> 00:01:09,048 … ou como cousas que están reguladas… 17 00:01:09,822 --> 00:01:11,302 … polo copyright… 18 00:01:11,308 --> 00:01:14,628 … pero desde logo hai cousas máis importantes que outras… 19 00:01:14,745 --> 00:01:18,145 Nese sentido, desde o punto de vista económico propiamente dito… 20 00:01:18,182 --> 00:01:22,062 … é máis importante as patentes que afectan ao mundo industrial… 21 00:01:22,199 --> 00:01:25,000 … que o copyright, que afecta ao mundo intelectual… 22 00:01:25,194 --> 00:01:27,634 … coa posible excepción do software… 23 00:01:27,676 --> 00:01:30,756 … que baixo certas lexislacións pode ser obxecto de patente… 24 00:01:30,759 --> 00:01:35,039 … e baixo outras lexislacións non pode ser obxecto máis que de copyright. 25 00:01:36,827 --> 00:01:41,427 Cales son as consecuencias da creación de monopolios de coñecemento? 26 00:01:41,616 --> 00:01:45,576 Deste xeito, o curioso do asunto é que… 27 00:01:46,616 --> 00:01:49,376 … amplíase o ámbito da propiedade… 28 00:01:49,413 --> 00:01:53,533 … xa non falamos da propiedade de bens tanxibles, senón tamén de propiedade de bens intanxibles… 29 00:01:53,659 --> 00:01:58,019 Ao mesmo tempo redúcese o ámbito do dominio público… 30 00:01:58,074 --> 00:02:01,474 … cousas que eran en principio de dominio público… 31 00:02:01,601 --> 00:02:06,841 … pasan a ser parte da propiedade privada, en certo sentido… 32 00:02:06,861 --> 00:02:13,221 … e o resultado final, ao estar introducindo un monopolio, é que redúcese a competencia… 33 00:02:13,259 --> 00:02:17,139 O monopolio temporal -aínda que sexa temporal- intelectual… 34 00:02:17,434 --> 00:02:24,034 … ten todas as dificultades e as inconveniencias que ten calquera monopolio… 35 00:02:24,196 --> 00:02:26,956 … sería moito mellor a competencia. 36 00:02:28,050 --> 00:02:32,730 Cales son os inconvenientes da creación de monopolios de coñecemento? 37 00:02:32,782 --> 00:02:37,542 … os economistas empezan a pensar que quizais non sexa necesario e incluso sexa nocivo. 38 00:02:37,849 --> 00:02:40,849 O fluxo descontado presente das ganancias desto é positivo. 39 00:02:40,896 --> 00:02:43,816 Se é positivo quere dicir que aínda que non houbera patentes… 40 00:02:44,054 --> 00:02:48,574 … ti o vendes e iso trae consigo beneficios… 41 00:02:48,647 --> 00:02:51,487 Menos beneficios que se tes un monopolio temporal? 42 00:02:51,495 --> 00:02:53,615 Desde logo, desde logo que si. 43 00:02:53,662 --> 00:02:56,982 E aquí é onde hai sempre unha mala interpretación de todo esto. 44 00:02:57,057 --> 00:03:00,377 Como existe este dereito -que é un constructo xurídico de hai tres séculos… 45 00:03:00,404 --> 00:03:04,844 … e está na Constitución americana e provén da ilustración, etc.-… 46 00:03:05,019 --> 00:03:08,019 … se tes o dereito, caramba, tes unha vantaxe… 47 00:03:08,133 --> 00:03:11,053 … e que veña alguén a dicirche que non fai falla ese dereito… 48 00:03:11,080 --> 00:03:13,280 … e incluso que é nocivo para a innovación… 49 00:03:13,368 --> 00:03:15,328 … porque a innovación é secuencial… 50 00:03:15,484 --> 00:03:19,284 …Entón, se ti tes un monopolio, para que vas a investigar?… 51 00:03:19,413 --> 00:03:23,693 E o que está lonxe do uso desta invención porque o monopolio o tes ti… 52 00:03:23,732 --> 00:03:29,532 … como a innovación é secuencial, pois tampouco pode facer uso del… 53 00:03:29,607 --> 00:03:32,607 Polo tanto, nin é necesario, nin é bo. 54 00:03:33,451 --> 00:03:37,971 Como afecta esta visión á regulación das descargas? 55 00:03:38,059 --> 00:03:40,000 Hai unha discusión entre dúas bandas aquí… 56 00:03:40,074 --> 00:03:46,000 … a banda dos “internautas”, e a banda dos “creativos”. 57 00:03:48,056 --> 00:03:52,896 De acordo co que au acabo de explicar o que podería volver a repetir… 58 00:03:52,906 --> 00:03:55,826 … a razón téñena naturalmente os internautas. 59 00:03:55,843 --> 00:03:59,643 Non fai falla ir aos dereitos fundamentais… 60 00:03:59,705 --> 00:04:04,305 … non fai falla dicir que o dereito á libre expresión é máis importante… 61 00:04:04,506 --> 00:04:09,106 … que o dereito da propiedade intelectual, o máis fundamental, etc… 62 00:04:09,130 --> 00:04:19,010 … non fai falla, é simplemente que non se sostén o argumento realmente. 63 00:04:19,153 --> 00:04:23,033 Á pregunta social –respondendo á pregunta- que hai que facerse é… 64 00:04:23,036 --> 00:04:27,556 … quere a sociedade outorgar ese dereito aos creadores 65 00:04:27,633 --> 00:04:34,473 É estritamente necesario? Non teríamos creatividade? Non teríamos arte? Non teríamos cultura?… 66 00:04:34,553 --> 00:04:37,793 … e a resposta en xeral e coa pouca evidencia empírica que temos… 67 00:04:37,850 --> 00:04:40,850 … é que si que a habería, si que a habería. 68 00:04:40,954 --> 00:04:44,754 … Hai razóns polas cales os artistas e os creadores estarían dispostos a crear… 69 00:04:44,834 --> 00:04:48,954 … e hai moita xente que estaría disposta a comprar aos prezos razoables… 70 00:04:49,014 --> 00:04:59,214 … e que non estiveran elevados artificialmente polos dereitos de autor e, sobre todo, polas sociedades de xestión deses dereitos de autor… 71 00:04:59,282 --> 00:05:02,682 … e por toda a organización burocrática que existe arredor delas… 72 00:05:02,719 --> 00:05:08,119 … -desde os xuristas aos economistas, etc- arredor da xestión de todos os dereitos de autor. 73 00:05:10,404 --> 00:05:15,964 David de Ugarte Economista, fundador da Sociedade das Indias Electrónicas 74 00:05:16,049 --> 00:05:19,449 É viable eliminar a propiedade intelectual? 75 00:05:19,576 --> 00:05:24,736 Dado que xa non é necesaria a propiedade intelectual nin as patentes… 76 00:05:24,793 --> 00:05:27,313 … para garantir a innovación… 77 00:05:27,327 --> 00:05:30,567 … do que se trata é de ir reducindo progresivamente… 78 00:05:30,603 --> 00:05:34,323 … o ámbito temporal das patentes e os dereitos de autor… 79 00:05:34,367 --> 00:05:40,007 … ata o límite, e cando as industrias se vaian adaptando e haxan podido… 80 00:05:40,046 --> 00:05:43,126 … facer plans a longo prazo que inclúan esa redución… 81 00:05:43,261 --> 00:05:45,221 … que poda desaparecer totalmente. 82 00:05:45,234 --> 00:05:50,954 A propiedade intelectual hoxe en día articula un montón de negocios. 83 00:05:51,014 --> 00:05:53,854 É certo que é un privilexio que xa é innecesario… 84 00:05:53,864 --> 00:05:57,904 … pero é verdade que as estruturas sociais e de negocio… 85 00:05:57,982 --> 00:06:02,342 … seguen montadas sobre el ti non podes quitalo da noite á maña. 86 00:06:03,098 --> 00:06:06,978 Por que habería incentivo para innovar ou crear? 87 00:06:07,127 --> 00:06:14,447 Os incentivos están aí, de feito hai moitísimos autores escribindo en condicións similares ás de dominio público… 88 00:06:14,654 --> 00:06:17,654 … facendo música en codicións similares ás de dominio público. 89 00:06:17,660 --> 00:06:21,780 En cada sector, incluso no das patentes farmacéuticas… 90 00:06:21,875 --> 00:06:30,155 … o modelo de negocio que permite alcanzar eses incentivos é diferente… 91 00:06:30,217 --> 00:06:38,417 Tes desde o que sabemos que ten pasado coas tecnoloxías de síntese no mundo farmacéutico… 92 00:06:38,449 --> 00:06:41,609 … -hai exemplos como o Coumadin que falan por si sós… 93 00:06:41,682 --> 00:06:47,350 … a no sector cultural, a industria do porno que ten evolucionado a unha velocidade pasmosa… 94 00:06:47,464 --> 00:06:52,670 … e que ninguén pode dicir que sexa ou pouco innovadora ou que xere pouco diñeiro… 95 00:06:52,688 --> 00:07:00,410 … a no mundo do libro -cousa que se vai a acelerar co libro electrónico-… 96 00:07:00,434 --> 00:07:02,074 … que editan en dominio público… 97 00:07:02,098 --> 00:07:05,178 … no mundo da música o desenvolvemento da música en vivo… 98 00:07:05,250 --> 00:07:11,150 … que creo que todo o mundo está moi contento de que se teña producido grazas a Internet… 99 00:07:11,241 --> 00:07:16,420 … e que permitiu ademais non só máis innovación senón máis diversidade. 100 00:07:18,462 --> 00:07:20,822 Hai antecedentes na Historia? 101 00:07:21,156 --> 00:07:24,156 Hai exemplos que son moi moi interesantes… 102 00:07:24,182 --> 00:07:30,350 … de revolucións tecnolóxicas e de invencións… 103 00:07:30,490 --> 00:07:36,300 … que foron absolutamente revolucionarias no campo da industria que non requiriron patentes. 104 00:07:36,388 --> 00:07:39,388 O exemplo máis claro, a desmotadora de algodón. 105 00:07:39,412 --> 00:07:42,012 A desmotadora de algodón, unha maquiniña sinxela… 106 00:07:42,093 --> 00:07:46,200 … que o que fai e aforrar o custe da limpeza da flor do algodón… 107 00:07:46,280 --> 00:07:51,200 … e que converteu ao algodón no material común e corrente que hoxe usamos todos… 108 00:07:51,203 --> 00:07:54,203 … permitindo o desenvolvemento da Revolución Industrial… 109 00:07:54,384 --> 00:07:58,664 … o fin das altas mortalidades infantís en Europa… 110 00:07:58,772 --> 00:08:02,012 … mellores condicións de hixiene, o desenvolvemento de Estados unidos… 111 00:08:02,139 --> 00:08:08,099 … e o desenvolvemento a nivel de gran potencia industrial e comercial de Inglaterra… 112 00:08:08,176 --> 00:08:17,015 Temos tamén exemplos a tutiplén no mundo da literatura, empezando polo mesmísimo Shakespeare… 113 00:08:17,046 --> 00:08:20,206 …y siguiendo por Cervantes. … e seguindo por Cervantes. 114 00:08:20,297 --> 00:08:26,500 Nunca houbera existido unha segunda parte do Quijote… 115 00:08:26,636 --> 00:08:33,100 … se non houbera existido un Quijote de Avellaneda -o cal hoxe sería punible-… 116 00:08:33,254 --> 00:08:39,400 … que colocaba ao pobre Cervantes nunha situación de ter que responder. 117 00:08:39,546 --> 00:08:45,550 Pero ao mesmísimo Shakespeare -ben, hai unha discusión entre os expertos-… 118 00:08:45,555 --> 00:08:49,200 … practicamente só se lle atribúe na súa totalidade unha das súas obras. 119 00:08:49,299 --> 00:08:53,010 Shakespeare no sólo era un genio escritor… Shakespeare non só era un xenio escritor … 120 00:08:53,060 --> 00:08:55,420 … era basicamente un xenio reciclador… 121 00:08:55,475 --> 00:09:00,360 … que tomaba anacos, os compoñía, e a maioría deses anacos eran doutros autores. 122 00:09:02,232 --> 00:09:05,392 Que é a creación hoxe? 123 00:09:06,366 --> 00:09:10,006 Crear é facer collage. 124 00:09:10,104 --> 00:09:17,250 Hoxe no mundo da arte, no mundo da crítica de arte e no mundo dos estudos dos obxectivos culturais… 125 00:09:17,418 --> 00:09:25,050 … a tendencia que se está impoñendo é a que se chama “posproducción”… 126 00:09:25,174 --> 00:09:29,500 … que entende que o arte é fundamentalmente posproducción… 127 00:09:29,609 --> 00:09:40,400 Iso que dicir que non hai… que no nivel de innovación, de creación que aporta un músico, un artista plástico, un escritor… 128 00:09:40,569 --> 00:09:42,849 sobre o que hai previamente… 129 00:09:42,999 --> 00:09:49,450 … -por motivos obvios do acerbo cultural e o peso do herdado… 130 00:09:49,555 --> 00:09:53,200 … na nosa creación… ese marxinal cada vez é menor. 131 00:09:53,247 --> 00:10:00,200 Iso é unha das cousas que levan a que sexa cada vez máis fácil atopar incentivos… 132 00:10:00,259 --> 00:10:05,480 … para ese extra que damos cando actuamos como creador. 133 00:10:06,644 --> 00:10:09,500 Quen é autor hoxe? 134 00:10:10,220 --> 00:10:14,800 O que ten producido o desenvolvemento foi un fin… 135 00:10:14,864 --> 00:10:22,750 … ou volveu nebulosa a distinción entre consumidor e produtor… 136 00:10:22,806 --> 00:10:29,320 … entre creador-autor e consumidor cultural… 137 00:10:29,325 --> 00:10:34,565 … e iso tamén cambia completamente o punto de vista… 138 00:10:34,605 --> 00:10:37,300 A intelixencia do dereito de autor e do copyright… 139 00:10:37,388 --> 00:10:45,028 … -sobre todo do dereito de autor- está pensada para protexer a unha clase social -a intelectualidade-… 140 00:10:45,087 --> 00:10:49,600 … que se supón require unha fortísima inversión en capital humano… 141 00:10:49,718 --> 00:10:54,900 … -porque así era no século XIX: para poder chegar a ser músico ou escritor… 142 00:10:54,988 --> 00:11:01,300 … proporcionalmente á media social había que facer unha grandísima inversión en formación-… 143 00:11:01,351 --> 00:11:07,810 … para obter a fin de contas unhas pequenas rendas e o que se chamaba antigamente “un pasar”. 144 00:11:07,821 --> 00:11:10,341 Iso ten cambiado. Primeiro, hoxe… 145 00:11:10,639 --> 00:11:15,639 … nas sociedades desenvolvidas, ese nivel cultural –esa inversión- é xeneralizado… 146 00:11:15,701 --> 00:11:19,500 … todos o facemos e ademais con forte soporte público. 147 00:11:19,625 --> 00:11:29,300 En segundo lugar, a distinción entre o pequeno grupo de autores e o conxunto da sociedade volveuse moito máis neblinosa. 148 00:11:29,354 --> 00:11:34,090 No mundo de hoxe todos somos creadores, todos somos consumidores… 149 00:11:34,161 --> 00:11:37,401 …es un mundo de posproducción… … é un mundo de posprodución… 150 00:11:37,416 --> 00:11:40,256 … onde a maior parte da creación é reciclaxe… 151 00:11:40,288 --> 00:11:46,450 … polo tanto protexer aos creadores faise facilísimo facilitando o reciclaxe… 152 00:11:46,583 --> 00:11:48,943 … que é protexer aos consumidores. 153 00:11:49,021 --> 00:11:53,100 Esa oposición que era típica do século XIX -cando se funda a SGAE-… 154 00:11:53,178 --> 00:11:55,378 … xa non opera hoxe. 155 00:11:57,000 --> 00:11:58,427 Cal é a experiencia de editar en dominio público? 156 00:11:59,610 --> 00:12:05,500 Nosa experiencia con Colección Planta 29 é que os libros en dominio público funcionan. 157 00:12:05,600 --> 00:12:11,340 É máis, o que di nosa experiencia -e isto pode ser un fenómeno temporal-… 158 00:12:11,447 --> 00:12:20,000 … que se queremos vender máis libros en papel temos que acadar máis descargas gratuítas en Internet do libro enteiro. 159 00:12:20,500 --> 00:12:24,700 Cando os libros alcanzan a súa madurez no mercado… 160 00:12:24,734 --> 00:12:28,020 … cada cen descargas é un libro máis vendido. 161 00:12:28,704 --> 00:12:32,820 O modelo en dominio público funciona, acada unha difusión altísima… 162 00:12:32,884 --> 00:12:39,884 … estamos conseguindo do orde de oitenta a noventa mil descaras por libro en Internet… 163 00:12:39,966 --> 00:12:45,966 … e estamos vendendo entre dous mi e catro mil exemplares por libro nas librarías… 164 00:12:45,980 --> 00:12:51,980 … os autores están recibindo máis que o que recibirían cun sistema propietario… 165 00:12:51,994 --> 00:12:57,300 … os editores gañamos un posicionamento que nos da lugar a facer outras cousas… 166 00:12:57,358 --> 00:13:01,200 … que ao final tamén son rendibles aínda que só sexa… 167 00:13:01,235 --> 00:13:05,915 … en forma de axenda e relación social. 168 00:13:07,853 --> 00:13:10,853 A propiedade intelectual Pódese debater 169 00:13:11,940 --> 00:13:20,500 Director: Alex González Guión: En-Canal Música: Kevin MacLeod (CC) Fotografía /Cámara: Alex González e Julián Caballero 170 00:13:20,647 --> 00:13:23,647 Unha produción de Agoranews e En-Canal 2010